Çocuklar ekrana bakmalı mı?

Defne bebekken her gün 1-2 saat Türkiye ile Skype görüşmesi yapmasına rağmen iki yaşına kadar hiçbir şekilde ekrana baktırmadık. Tableti yüksek bir yerde onu görecek şekilde büyükleri ile onları görmeden, seslerini duyarak oynuyordu. Sadece Skype  görüşmelerinin sonunda bay bay demek için ekrana bakardı. 2 yaşındayken Türkiye’ye ikimiz yalnız yolculuk yapacağımız için uçakta zorlanmayayım, belki çizgi film izlemesi gerekir diye tabletten bir iki tane çizgi film izletmiştim ama benim tecrübeme göre çok gereksiz çünkü çocuklar ekranı gördükleri zaman hemen adapte oluyorlar. O, uçuşa hazırlanmak amacıyla yaptığım hareket Defne’nin tabletten bir şeyler izleyebileceğini öğrenmesine ve sonrasında da talep etmesine sebep oldu. İki yaşında ekranla tanıştı ama yine de günde 10 dakikadan fazla izlemedi uzun bir süre. Bizde durum böyleyken, özellikle Türkiye’deyken gittiğimiz restoranlarda ve yakın çevremizde Defne’nin yaşındayken uzun süreler ekrana bakanları biliyorum. Özellikle dışardayken, Pandemi öncesi güzel restorana gidebildiğimiz günlerinde, sıkıldığı zaman oyalanabilmesi için her zaman çantamızda aktivite kitapları, stickerlar ve boya kalemleri oldu. Ve Defne sıkıldığı zamanlarda bunlarla oyalandı ama tabii ki al sen bunlarla oyalan şeklinde değil biz de emek verdik, sıkıldıkça onunla oynadık. Ama tabi burada hassas bir denge söz konusu. Çok bunalıp akıl sağlığını kaybetmek mi yoksa bebeğim 10 dakika ekrana baksın mı sorusunun cevabı herkesin kendi durumuna göre karar verebileceği bir konu…

Tek çocuk da böyleyken Zeynep doğduktan sonra işler biraz daha farklı ilerledi. Ablası 4 yaşındayken günlük 15-20 dakikalık çizgi filmlerini izlerken bir baktık emekleyerek kenardan köşeden önüne koyduğumuz barikatları geçip televizyonda neler, var ablam ne izliyor onlara bakmaya çalışıyor 😂 Şu anda birisi 4.5 birisi 19 aylık iki çocuğum var ve ikisi birlikte oturup izliyor. Ama onu da şu şekilde sınırlandırdık; Zeynep’in üç tane şarkı izleme hakkı var, her biri iki 3 dakikalık ve genelde eğitici şarkılar çizgi film şeklinde şeklinde. Ama sonrasında da ablasına izlediği çizgi filmlere bakıyor ama çabuk sıkılıyor ve akşam saati olduğu için genelde banyo yapmak bahanesiyle onu uzaklaştırıyoruz. Çok nadir 20 dakika civarı izliyor . Defne bu yaşında genelde Peppa Pig, Paw Patrol izliyor. 2 yaş civarı Pepe’yi de çok severek izlemişti.  Pepe içinde olumsuz hiçbir unsur içermeyen ve çok eğitici bir çizgifilm bence. Peppa da aynı şekilde hem olumlu mesajlar veriyor; ayrıca hem çocuklar hem de yetişkinlerin İngilizce öğrenebilmesi için çok güzel. Zeynep’in dönüşümlü olarak izlediği şarkılar YouTube’da CocoMelon, Old Mac Donald, Ali Baba, Kırmızı Balık, son zamanlarda da Miniyo’nun gezegenler şarkısının çok seviyoruz. Defne gezegen isimlerini ve özelliklerini öğrendi, Zeynep yeni yeni konuşmasına rağmen gezegenlerin ismini söylemeye çalışıyor 😂😂.

Ekrana fazla maruz kalan çocuklar, sosyalleşmeden odaklanmaya, dil gelişiminden obeziteye kadar bir çok olumsuzlukla karşılaşabiliyorlar (detaylı okumak isteyenler için iki kaynak bırakıyorum buraya ve buraya :). Dolayısıyla bu konunun dikkat edilmesi gereken hassas bir konu olduğunu düşünüyorum. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz instagram’da sıkı takipçisi olduğum @akademisyenanne ‘nin sayfasından yararlanabilirsiniz. Daha güncel paylaşımları da var ama  kendisinin daha önce yazdığı bir yazıyı da buraya ekliyorum. Eminim @kanada_anne_cocuk  ‘da bu konuda uzman görüşlerini yazar bir ara 😊

Tabi bunun bir de pandemi dönemi versiyonu var. Hepimiz elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz ama çocuklar şartlar gereği mecburen ekrana daha fazla bakıyorlar. Bu durumda ekrandan kaçmak mümkün değilse yapabileceğimiz en iyi şey kaliteli içerik seçmek. Biz günlük rutinimize ek olarak Vancouver Halk Kütüphanesinin (Vancouver Public Library) normalde kütüphanenin çocuk bölümünde yaptığı ve severek gittiğimiz masal saatini pandemi zamanı günde 15-20 dakika facebook yayınından takip ediyoruz. Bizim için büyük bir kurtarıcı oldu. En kısa zamanda bununla ilgili ayrıca bir post yazmayı düşünüyorum.