Ata Tohumu

Konya’da 60 yıldır ata tohumlarını koruyup ürettikleri fideleri satan çiftçi ailenin hikayesini okuyunca hem mutlu oldum hem de atalık tohumun var olması için mücadele edenler olduğunu görünce de umutlandım. Yıllar önce bir belgeselde Amerika’daki çiftçilerin İsrailli firmalara karşı kaybettikleri tohum patent davaları neticesinde pes etmelerini izlemiş ve hem üzülmüş hem de kızmıştım kapitalizmin Amerika gibi tarım lobisinin kuvvetli olduğu bir yerde bile çiftçiyi böyle ezebilmesine.  Bunu hatırlayınca ben de merak edip araştırdım memlekette tohum ile ilgili süreç nasıl işliyor diye: 

2017 yılında Tarım Bakanlığı ata tohumu kampanyası başlatmış.

Bağışlanan 1000’den fazla tohumun, genetik ve kimyasal tanımlamaları yapılıp gerekli özellikleri taşıyan tohumlar çoğaltılmış.

5553 sayılı ‘sertifikalı’ tohumların ticaretini düzenlemeye yönelik kanuna göre, ticareti yapılacak tohumların öncelikle bakanlık tarafından tescillenmesi ve kayıt altına alınması gerekiyor.

Kütüğe kaydedilmemiş tohum ticareti yapmanın cezası var. 

Sertifikasız olan ata tohumların satışı yasak, fakat sertifikasız tohumdan üretilen ürünün satışı serbest. 

Teyid.org’da okuduğuma göre çiftçinin Atalık tohum üretip satmasına şikâyet olmadığı sürece pek denetim yapılmıyormuş.

2017 yılında  CarrefourSA, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri işbirliğiyle “Yerli Tohum-Taze Mahsul” projesini başlatmış. 2020 yılında ise yüzde yüz yerli sertifikalı tohum ile üretilen sebze ve meyveleri satmaya başlamış. Hem üreticiye destek hem de daha ekonomik.  Kanada’da da tüketicinin özellikle yerli çiftçinin ürünlerini alması için ‘eat local’ kampanyaları yapılıyor. Hem üreticiye destek hem de karbon emisyonunu azaltmak gibi çevreye faydası da var.

Tohum konusunda çok fazla asılsız haber var internette. Teyid.org bunların hepsinin çürüttüğü detaylı bir haber yapmış.

https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/4054/%E2%80%98ana-Dolunun-Ata-Tohumlari

https://teyit.org/tohum-dosyasi-iv-yerli-tohum-kullanmak-suc-mu

https://www.milligazete.com.tr/haber/4852456/bakanligin-ata-tohum-celiskisi